Deel 1. Geschiedenis en het Verbond. Geschiedenis of verhaal? De les maakt onderscheid tussen overgeleverde geloofsverhalen en historisch onderzoek. De verhalen over Abraham, Isaak en Jakob zijn geloofsverhalen. De les neemt ongeveer vijfhonderd voor Christus als overgang naar de periode van de geschiedenis. Dat is de indeling van dit lesboek. Volgens de verhalen begint het jodendom met Abraham, de eerste aartsvader, rond tweeduizend voor Christus. In een omgeving waarin veel mensen meerdere goden vereren, gelooft Abraham in één God. Mensen sluiten zich bij hem aan en trekken met hem rond. Het Verbond staat centraal. God belooft het volk een eigen land. Daar staat tegenover dat het volk zich aan Gods regels houdt. Isaak en Jakob zijn Abrahams opvolgers. Let op de familie: Isaak is Abrahams zoon; Jakob is Isaaks zoon, dus Abrahams kleinzoon. Jozef, een zoon van Jakob, komt in Egypte terecht. Volgens het verhaal leeft het volk later als slaaf in Egypte. Rond dertienhonderd voor Christus plaatst de les het verhaal van Mozes. Mozes bevrijdt het volk en leidt het uit Egypte. Deze uittocht heet de Exodus. Het volk trekt veertig jaar door de woestijn. Mozes ontvangt van God de Thora en de tien geboden. Daarmee wordt het Verbond opnieuw bevestigd. Rond duizend voor Christus beschrijft de les koning David, die het grondgebied uitbreidt. Zijn zoon Salomo bouwt de eerste Tempel in Jeruzalem: een plaats om God te eren en te dienen. Ook de Tempel maakt de band tussen God en het volk zichtbaar. Het land valt later uiteen in een Noordrijk en een Zuidrijk. De Babyloniërs verwoesten Jeruzalem en de Tempel en voeren mensen weg naar Babylonië. Dat heet de Babylonische ballingschap. Verhalen die eerder mondeling werden doorgegeven worden opgeschreven om de traditie te bewaren. Rond vijfhonderd voor Christus beschrijft de les de terugkeer naar Jeruzalem en de herbouw van de Tempel. Het geloof krijgt opnieuw vorm. De les noemt samenkomsten in de synagoge, geregelde lezingen uit de Thora en regels over huwelijken. Later worden de Romeinen de machthebbers. Er ontstaan conflicten. In zeventig na Christus verwoesten zij de tweede Tempel. De les verbindt dit met de diaspora: de verspreiding van joden over verschillende landen. Ook buiten het oorspronkelijke woongebied blijven geloof, teksten en cultuur belangrijk. Joden worden in verschillende tijden gediscrimineerd en vervolgd. Antisemitisme betekent jodenhaat of vijandigheid en discriminatie tegen joden. In de middeleeuwen werden joden bijvoorbeeld ten onrechte beschuldigd van het veroorzaken van de pest. Zulke beschuldigingen rechtvaardigen vervolging niet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vindt de Holocaust plaats, ook Shoah genoemd: de systematische vervolging en moord op joden door de nazi's en hun helpers. In negentienachtenveertig wordt de staat Israël gesticht. De les verbindt dat met het verlangen naar een eigen land en bespreekt ook de spanningen met andere bewoners van het gebied. Deze korte lesbeschrijving is geen volledige geschiedenis van het ontstaan van de staat. Onthoud vooral de samenhang: het Verbond, het land, de Thora en de Tempel komen steeds terug. Onderscheid de Babylonische ballingschap, de diaspora en de Shoah: het zijn verschillende gebeurtenissen.