Deel 3. Pesach.

Pesach herdenkt de uittocht uit Egypte en de bevrijding uit slavernij. Het feest wordt in het voorjaar gevierd en duurt zeven of acht dagen. De precieze data volgen de joodse kalender. De les vertelt ook dat een ouder oogstfeest verband hield met de eerste gerst en lammetjes.
Voor Pesach wordt het huis grondig schoongemaakt, vooral de keuken. De tekst noemt uitgekookt bestek en speciaal Pesachservies. Matses zijn ongerezen broden. Ze herinneren aan de haast bij het vertrek: er was geen tijd om deeg te laten rijzen.
Tijdens de Seidermaaltijd wordt het verhaal van de uittocht verteld. Kinderen doen mee met teksten, liederen en vragen. Het jongste kind vraagt waarom deze avond anders is, bijvoorbeeld door het eten van matses en bittere kruiden en het aanleunen aan tafel.
Iedereen drinkt vier bekers wijn. Volgens de les verwijzen die naar Gods beloften: bevrijding uit Egypte, verlossing uit slavernij, een eigen land en het behoren tot Gods volk. Zo verwijst de maaltijd naar het Verbond.
Bittere kruiden staan voor de bitterheid van de slavernij. Appel- en notenpasta herinnert aan het werk met stenen. Het zoute water verwijst naar de tranen van de slaven. Een botje herinnert aan het lam dat in Egypte werd geslacht. Een ei staat voor nieuw leven. De traditionele slotwens is: volgend jaar in Jeruzalem.
Nu het geloofsverhaal. Mozes en zijn broer Aäron vragen de farao het volk vrij te laten. De farao weigert. Er komen tien plagen. De les noemt achtereenvolgens water dat bloed wordt, kikkers, muggen, steekvliegen, veepest, zweren, hagel en bliksem, sprinkhanen, duisternis en de dood van de eerstgeborenen.
Telkens belooft de farao het volk te laten gaan en trekt hij zijn belofte weer in. Na de sprinkhanen wil hij alleen de mannen laten vertrekken, maar Mozes wil dat het hele volk meegaat.
Voor de laatste plaag krijgt ieder gezin opdracht een lam te slachten en het bloed aan de deurposten te strijken. Volgens het verhaal gaat de dood aan die huizen voorbij. De les legt Pesach daarom uit als voorbijgaan of passeren. Het volk moet klaarstaan, met schoenen aan en een stok in de hand. Er is geen tijd om het brooddeeg te laten rijzen.
Na de dood van zijn zoon laat de farao het volk vertrekken. Later krijgt hij spijt en achtervolgt hij het met zijn leger. Bij de Rietzee lijkt het volk gevangen te zitten tussen het water en de soldaten. God draagt Mozes op zijn staf en hand over de zee uit te strekken. Een sterke wind maakt volgens het verhaal een droog pad. Het volk bereikt veilig de overkant. Als het leger volgt, stroomt het water terug. Mozes en het volk zingen een vrijheidslied.
De kern voor je toets: verbind steeds een gebruik met het verhaal. Matses verwijzen naar haast, bittere kruiden naar slavernij, zout water naar verdriet en de vier bekers naar de beloften van het Verbond. Pesach gaat over bevrijding, herinnering en het doorgeven van het verhaal.