Deel 9. Plaatsen van samenkomst. De Klaagmuur staat in Jeruzalem en is een zeer heilige plaats in het jodendom. De les verbindt de muur met de vroegere Tempel. Nauwkeuriger gaat het om een overgebleven steunmuur van het Tempelplatform. Bij de muur bidden mensen en stoppen zij briefjes met gebeden en wensen tussen de stenen. Dat drukt hoop en verbondenheid met God uit. Het is geen garantie dat iedere wens uitkomt. De les noemt hoofdbedekking bij een bezoek en het verzamelen en begraven van de briefjes. Synagoge betekent samenkomst. Joodse gelovigen komen er om te bidden, te zingen, feest te vieren en de Thora te bestuderen. Een ander woord is sjoel. Dat woord hangt samen met school en laat zien hoe belangrijk onderwijs is. De les verbindt het ontstaan van synagogale samenkomsten met mensen die in ballingschap ver van Jeruzalem leefden. Zij wilden samen Gods woord bestuderen. Na de verwoesting van de Tempel in zeventig na Christus wordt de synagoge nog belangrijker als huis van gebed en leren. Het geloof kan zo ook zonder Tempel en in de diaspora worden beoefend. In de synagoge staat de heilige ark. Dat is de kast waarin de Thorarollen worden bewaard. De bima is de verhoging met een leestafel waar uit de rollen wordt voorgelezen. Onthoud het verschil: in de ark bewaart men de rollen, vanaf de bima leest men eruit. De rabbijn is een wetgeleerde en leraar. Een rabbijn legt de leefregels van de Thora uit, geeft onderwijs en ondersteunt de gemeenschap, bijvoorbeeld door zieken te bezoeken. Een rabbijn hoeft niet bij elke dienst aanwezig te zijn. De les beschrijft een dienst van ongeveer tweeënhalf uur, waarin gezamenlijk in het Hebreeuws wordt gebeden en gezongen. De chazan is de voorzanger of gebedsleider. Hij helpt de aanwezigen het gebed te volgen en zingt bepaalde gedeelten. De lezing uit de Thora is een belangrijk onderdeel van de dienst. De vijf boeken zijn verdeeld in kleinere gedeelten. Iedere week wordt een gedeelte uit een Thorarol gelezen op een zangerige melodie. De voorlezer gebruikt een jad. Jad betekent hand. Het is een aanwijsstokje, vaak met een handje aan het uiteinde. Daarmee volgt de lezer de tekst zonder met de vingers de rol aan te raken en te beschadigen. Veel gebeden spreken van wij in plaats van ik. Dat laat zien dat iemand als lid van de gemeenschap bidt. Een keppel is een teken van eerbied voor God. Sommige mensen dragen die de hele dag, anderen bij gebed of in de synagoge. De kern: de synagoge is een plaats voor gebed, leren en gemeenschap. Ken de woorden sjoel, heilige ark, bima, rabbijn, chazan, jad en keppel, en leg bij elk woord uit wat de functie is.